fa تدوین برنامه استراتژیک برای استقرار سیستم کیفیت در آزمایشگاه تشخیص طبی تحقيقي Original Paper چکیده زمینه و هدف: هر سازمان نیازمند ارزیابی مداوم شرایط موجود می باشد. هدف از این مطالعه بررسی و تجزیه و تحلیل استانداردها و معیارهایی که هر سیستم آزمایشگاهی نیازمند رعایت و ارتقاء آن است و تعیین فاصله و شکاف موجود بین وضع ایده آل و اهداف با وضع موجود و در نهایت ارایه راهکار و برنامه اجرایی در راستای رسیدن به وضع مطلوب می باشد. روش بررسی: این مطالعه در یک آزمایشگاه تشخیص طبی در گرگان با استفاده از چک لیست ارزیابی سیستم کیفیت در آزمایشگاه های تشخیص طبی ویرایش 2/2/1388 انــجـام‌ گـرفـت .در ‌ایــن ‌بــررسـی‌ بــا‌ استــفـاده ‌از ‌مــاتریس ‌ارزیابی‌ درونی‌(INTERNAL FACTOR EVALUATION) به بررسی عوامل مهم در چارچوب استقرار سیستم مدیریت کیفیت در یک آزمایشگاه تشخیص پزشکی پرداخته شد. پس از بررسی عوامل و تعیین وضعیت آزمایشگاه و ثبت نتایج پایش در قالب نقاط ضعف، قوت و تعیین شکاف بین وضع موجود و مطلوب به ارایه راهکارهای مناسب و موثر در راستای استاندارد تعریف شده پرداخته شد. یافته ها: از 164 موردی که باید در آزمایشگاه انجام می شد، در ارزیابی اولیه 111 مورد(7/67 %) انجام شده بود، 53 مورد (3/32 %) انجام نشده بود. پس از تدوین و اجرای برنامه از 164 مورد 147 مورد(6/89%) صورت پذیرفته بود، 15 مورد (2/9 %) نیازمند اقدام اصلاحی و دو مورد (2/1 %) کماکان انجام نشده بود. تفاوت معنی دار و اصلاح محسوس مشکلات موجود در استقرار کیفیت در این آزمایشگاه پس از اجرای برنامه دیده شد.(p<0.05) در بخش های تجهیزات آزمایشگاه، فضا و تاسیسات آزمایشگاه، فرایند قبل از انجام آزمایش، فرایند انجام آزمایش و فرایند پس از انجام آزمایش تمام موارد خواسته شده پس از تدوین و اجرای برنامه انجام شد. در بخش های ایمنی و بهداشت در آزمایشگاه، تجهیزات آزمایشگاه، فضا و تاسیسات آزمایشگاه، فرایند قبل از انجام آزمایش، فرایند انجام آزمایش و فرایند پس از انجام آزمایش تفاوت معنی دار آماری پس از اجرای برنامه مشاهده شد. نتیجه گیری: تفاوت و اصلاح محسوس مشکلات در استقرار کیفیت در آزمایشگاه پس از تدوین و اجرای برنامه استراتژیک، بیانگر اهمیت برخورد با مشکلات به صورت هدفمند و تدوین و اجرای برنامه استراتژیک می باشد. واژه های کلیدی: برنامه ریزی استراتژیک، آزمایشگاه تشخیص طبی، کنترل کیفیت Abstract Background and Objective: Every organization requires ongoing evaluation of existing conditions. The purpose of this study is to assess and analyze the standards and criteria that each Laboratory system is required to observe and upgrade them, to determine the gap between the ideal and the current status and finally to present the strategy and executive plan in order to achieve the desirable status. Material and Methods: This study was performed in a medical diagnostic laboratory in Gorgan by using the quality system checklist related to medical diagnostic laboratories, which was revised in 2009. Internal evaluation matrix (Internal Factor Evaluation) was used to examine the main factors in the context of establishing a quality management system in a clinical laboratory.After examining the factors, determining the laboratory status, recording the results of monitoring (in terms of strengths and weaknesses) and determining the gap between existing and desirable status, we provided the appropriate and effective solutions in line with defined standard. Results: of 164 items thatshould have been done in the first assessment, 111 (67.7%) items are in performed group and 53 (32.3%) are not in. After compiling and running a plan, 147 (89.6%) are performed, 15 (9.2%) needed to be modified and 2 (1.2%) still not performed. It is evident that a significant difference (p< 0.05) and a tangible improvement in current problems are seen after establishing the qualitysystem in the laboratory. The lab equipment, lab space and facilities, pre-examination process, testing process and post-examination process are considered .Regarding the health and safety in the laboratory, lab equipment, lab space and facilities, pre-examination process, testing process and post-examination process, no significant difference is observed between before and after the implementation of the program. Conclusion:after establishing the quality system in laboratory, a significant difference and tangible improvement in the current problems are observed. It is implied the importance of pre-planned responses to problems and the performance of strategic planning. Keywords: Strategic Planning, Medical Diagnostic Laboratory, Quality Control برنامه ریزی استراتژیک، آزمایشگاه تشخیص طبی، کنترل کیفیت Strategic Planning, Medical Diagnostic Laboratory, Quality Control 40 44 http://mlj.goums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-142&slc_lang=fa&sid=1 Z Rahmani زین العابدین رحمانی 10031947532846004164 10031947532846004164 No Assistant Professor of Strategic Management, Department of Business management گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور ساری،مازندران،ایران S Royani ساناز رویانی Sa_royani@yahoo.com 10031947532846004165 10031947532846004165 Yes MScof Strategic Management, Faculty of Advanced Medical Technologies,Golestan University of Medical Sciences دانشکده فن آوری های نوین، دانشگاه علوم پزشکی گلستان،گرگان،ایران AR Ahmadi علیرضا احمدی 10031947532846004166 10031947532846004166 No Medical Doctor of Laboratory, Golestan ، عضو هیات علمی گروه علوم آزمایشگاهی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان،گرگان،ایران